Yürüme Analizi Videosu Nasıl Çekilir? Mesafe, Açı ve Hız Rehberi

Yürüme analizi videosunda telefon sabit bir yüzeyde ya da tripodda, kalça yüksekliğinde ve yürüme yolundan 3-5 metre uzakta durmalıdır. Kişi baştan ayağa kadrajda kalmalı ve doğal hızıyla en az 6-8 adım yürümelidir; her açı için kayıt süresi 5-30 saniye, önerilen süre 8-15 saniyedir.

Bu rehber, PTMetre'nin standart çekim düzenindeki koşulları sırayla anlatır: ortam hazırlığı, kamera konumu, yürüyüş, süre, kayıt sonrası ön kontrol ve sık yapılan çekim hataları. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; PTMetre tıbbi cihaz değildir ve tanı, tedavi ya da klinik karar için kullanılmaz.

Çekimden önce neler hazırlanmalı?

Çekimin kalitesi büyük ölçüde videodan önce belirlenir. Kısa bir hazırlık, sonradan yeniden çekim ihtiyacını azaltır.

• Işık: Ortam iyi aydınlatılmış olmalı. Pencereden gelen güçlü ışığı kameranın karşısına almayın; kişi siluet olarak kalırsa vücut noktaları zor seçilir.
• Kıyafet: Vücuda oturan kıyafet giyilmelidir. Bol pantolon ya da uzun etek, diz ve kalça hareketini örter.
• Kadraj: Kadrajda başka kişi bulunmamalı. Arka planda hareket eden biri varsa izlenen kişi karışabilir.
• Yürüme yolu: Düz, engelsiz ve kişinin 6-8 adımı kadraj içinde atabileceği uzunlukta olmalı.
• Boy bilgisi: PTMetre ölçeği kişinin boyundan alır; kişi kaydında boyun doğru girildiğinden emin olun.

Hesabınızda çekim düzeni paneli açıksa ölçek işareti ya da birden fazla telefon seçeneği de görünebilir. Bu panel isteğe bağlıdır; oturum başlatmadan devam ederseniz çekim tek telefonla yapılır ve ölçek boydan alınır.

Kamera nereye konmalı: mesafe, yükseklik ve açı nedir?

Standart çekim düzeni üç ayar ister.

• Mesafe: Kamera yürüme yolundan 3-5 metre uzakta durur.
• Yükseklik: Kamera kalça yüksekliğinde, tripod ya da sabit bir yüzey üzerinde durur. Elde tutulan telefon sallanır ve kadrajı kaydırır.
• Açı: Yan görünümde kamera yürüme yoluna dik bakar; kişi kadrajın bir ucundan öbür ucuna yandan geçer.

Üç görünüm için ayrı üç video kaydedilir: ön, yan ve arka. Ön görünüm kişiyi önden, arka görünüm arkadan gösterir. Ön ve arka videolarda da aynı kamera yüksekliğini ve aynı ışığı koruyun. Üç görünümün aynı koşulda çekilmesi, sonuçların birbiriyle tutarlı olmasına yardım eder.

Çekim sırasında kişi nasıl yürümeli?

Amaç, kişinin günlük yürüyüşünü görmektir. Bu nedenle özel bir tempo ya da "güzel yürüme" çabası gerekmez.

1. Kişi kadrajın dışından, doğal hızında yürümeye başlar.
2. Başlangıçtaki ilk adımlar ivmelenme içerir; kadraj içinde en az 6-8 adım düzenli yürünür.
3. Baştan ayaklara kadar tüm vücut her adımda kadrajda kalır.
4. Kişi kadrajın öbür ucundan çıkana kadar yürüyüşe devam eder; yavaşlama ya da dönüş kadraj içinde olmaz.
5. Kişi kadrajdan geçtikten sonra kayıt durdurulur.

Yürüme hızı fizyoterapide işlevsel durumu izlemek için kullanılan bir ölçüt olarak ele alınır (Fritz ve Lusardi, 2009) ve adım parametrelerini doğrudan etkiler. Bant yürüyüşü çalışmaları hız arttıkça adım sıklığının da arttığını gösterir (Tudor-Locke ve ark., 2019). Bu yüzden karşılaştırma yapacaksanız kişiyi her seferinde kendi doğal hızında yürütün; hızı bilerek yavaşlatmak ya da artırmak sonuçları değiştirir.

Neden her açı için ayrı video gerekir?

Ön, yan ve arka görünüm yürüyüşün farklı yönlerini gösterir. Yandan bakınca adımın uzunluğu ve diz hareketi, önden ve arkadan bakınca sağ ve sol tarafın karşılaştırılması ile adım genişliği daha net görülür. Bir görünümü atlamak, sonuç tablosundaki o görünüme ait değerlerin hesaplanamamasına neden olur. Üç video, üç ayrı kayıt olarak düşünülmelidir; her biri kendi ön kontrolünden geçer ve gerekirse tek başına yeniden çekilebilir.

Çekim yolu adım adım nasıl kurulur?

Kayıt düğmesine basmadan önce yolu bir kez kurup deneyin. Aşağıdaki sıra, her çekimde aynı düzeni elde etmenize yardım eder.

1. Düz ve engelsiz bir yürüme yolu seçin; yolun zemini kaygan olmasın.
2. Telefonu tripoda ya da sabit bir yüzeye yerleştirin ve kalça yüksekliğine getirin.
3. Telefonu yürüme yolundan 3-5 metre uzağa, yürüme yoluna dik bakacak şekilde koyun.
4. Kadrajı kontrol edin: yolun iki ucu görünsün, kişinin baştan ayağa görüntüsü kadraj içinde kalsın.
5. Kadrajda başka kişi ya da hareketli bir nesne olmadığından emin olun.
6. Kişiye kısa bir deneme yürüyüşü yaptırın ve önizlemede ayakların kadrajdan çıkmadığını doğrulayın.
7. Kayıt sonrası ön kontrol uyarılarını okuyun.

Aynı kurulumu ikinci ve üçüncü görünüm için de tekrarlayın. Ön ve arka görünümde kamera yüksekliğini ve ışığı değiştirmeyin; yalnız telefonun yönünü yeni görünüme göre çevirin.

Kayıt süresi ne kadar olmalı?

PTMetre her açı için 5-30 saniyelik bir kayıt kabul eder; önerilen süre 8-15 saniyedir. Kamerayla çekimde kayıt 30. saniyede otomatik durur. Çok kısa bir video yeterli adım içermez; çok uzun video ise kişinin kadraja girip çıkmasıyla gereksiz bölümler taşır.

Süreyi belirleyen şey adım sayısıdır. Önce 6-8 adımı kadraj içinde alacak bir yol düşünün, sonra bu yolun süresine göre kayıt başlatıp durdurun.

Videoyu doğrudan çekmek mi, hazır video yüklemek mi?

PTMetre'nin Yürüme Analizi sayfasında iki sekme vardır: "Kamera Görüntüsü" ve "Karşıya Yükle". Kamera sekmesinde tarayıcı kameranızı açar, siz kaydı başlatıp durdurursunuz. Yükleme sekmesinde telefonunuzun kamera uygulamasıyla çektiğiniz ve cihazda hazır duran bir videoyu seçersiniz.

İki yolda da aynı çekim koşulları geçerlidir. Telefonun kendi kamera uygulaması çoğu zaman daha iyi odak ve ışık ayarı verir; bu yüzden hazır video çekip yüklemek bir seçenektir. Hangi yolu seçerseniz seçin üç görünümün hepsi için ayrı video gerekir.

Kayıt bittikten sonra ön kontrol ne gösterir?

Her kayıt ya da yüklemeden sonra sistem görünüm başına bir ön kontrol yapar ve gerektiğinde uyarı verir. Uyarı çıkarsa nedeni okuyun: görüntü karanlık olabilir, video çözünürlüğü düşük olabilir ya da süre sınırın dışında kalmış olabilir. Süre sınırı dışındaki kayıt engellenir; diğer uyarılara rağmen devam edebilirsiniz, ancak sonuç güvenilir olmayabilir. Uyarının gösterdiği açıyı yeniden çekmek en kısa yoldur.

Yürüme videosunda en sık yapılan çekim hataları nelerdir?

• Elde tutulan telefon: Kadraj sallanır. Çözüm: tripod ya da sabit bir yüzey kullanın.
• Kamera çok yakın: Kişinin ayakları ya da başı kadraj dışına taşar. Çözüm: 3-5 metre uzaklık ve baştan ayağa kadraj.
• Yürüme yoluna dik olmayan açı: Yan görünümde adımlar olduğundan farklı görünür. Çözüm: kamerayı yola dik yerleştirin.
• Çok az adım: Kişi kadraja girer girmez çıkar. Çözüm: en az 6-8 adım.
• Bol kıyafet: Diz ve kalça görünmez. Çözüm: vücuda oturan kıyafet.
• Arka planda başka kişi: İzlenen kişi karışır. Çözüm: kadrajı boşaltın.
• Görünümler arasında farklı ışık ve yükseklik: Üç video birbiriyle tutarsız olur. Çözüm: aynı ayarı koruyun.

Kaydı başlatmadan önce son kontrol listesi nedir?

• Telefon sabit mi ve kalça yüksekliğinde mi?
• Kamera yürüme yolundan 3-5 metre uzakta mı?
• Işık yeterli mi, kişinin arkasında güçlü bir ışık kaynağı var mı?
• Kişi vücuda oturan kıyafet giyiyor mu?
• Kadrajda yalnız yürüyecek kişi var mı?
• Kişinin boyu kayıtta doğru yazılı mı?
• Kişi doğal hızında yürüyecek mi ve en az 6-8 adımı kadraj içinde atabilecek mi?
• Üç görünüm için aynı ayarlar korunacak mı?

Listedeki sorulardan biri "hayır" ise çekimi başlatmadan önce o ayarı değiştirin. Birkaç saniyelik bir kontrol, yeniden çekim zahmetinden daha kısadır.

Koşu bandında çekim yapılabilir mi?

Evet; PTMetre'de analiz öncesi "Koşu bandında çekildi" kutusu işaretlenebilir ve bant hızı isteğe bağlı olarak girilebilir. Bant hızı girilirse sonuç sayfasında hız, adım uzunluğu ve kadanstan hesaplanır ve bant hızıyla karşılaştırılabilir. Koşu bandında adımlar yerde yürüyüşe göre genellikle biraz daha kısa ve sık olur, bu yüzden bant kaydını yerde çekilmiş bir kayıtla karşılaştırmayın. Kayıtları aynı koşulda, aynı yöntemle çekin.

Telefon videosu sonucu ne kadar güvenilir?

Çekim koşulları sonucu doğrudan etkiler. Telefonla yürüme ölçümünü inceleyen bir çalışmada telefonun vücuttaki konumu, yürüme hızına göre bazı ölçümlerin referans sensörden ayrılmasına yol açtı (Tao ve ark., 2024). Bu çalışma telefonun vücuda takıldığı bir yöntemi inceler, video yöntemini değil; yine de ölçüm koşulunun önemini gösterir. PTMetre'nin değerleri tek kameradan, boyla ölçeklenmiş yaklaşık değerlerdir ve aynı kişinin önceki kayıtlarıyla karşılaştırma için kullanılmalıdır.

Ağrı, yakın tarihli yaralanma ya da ameliyat, düşme öyküsü, gebelik ya da denge sorunu varsa çekimden önce bir hekime ya da fizyoterapiste danışın. Adım adım ekran görüntüleri için kullanım kılavuzuna bakabilirsiniz.

Kaynaklar

• Tudor-Locke C, ve ark. Walking cadence (steps/min) and intensity in 21-40 year olds: CADENCE-adults. International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity, 2019;16:8. link.springer.com/article/10.1186/s12966-019-0769-6
• Tao S, Zhang H, Kong L, Sun Y, Zhao J. Validation of gait analysis using smartphones: Reliability and validity. Digital Health, 2024;10. pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11138199
• Fritz S, Lusardi M. White paper: "walking speed: the sixth vital sign". Journal of Geriatric Physical Therapy, 2009;32(2):46-49. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20039582